Nog enkele maanden en de Polders van Kruibeke, het grootste gecontroleerde overstromingsgebied van Vlaanderen, is klaar. Het gebied werkt niet alleen als natuurlijke waterbuffer, natuurliefhebbers kunnen zich er ook komen vergapen aan de waardevolle fauna en flora. Kers op de taart zijn de ‘tijdcapsules’ die bezoekers inwijden in de Polders.

Bij de opening van de Polders van Kruibeke, in oktober 2015, was enkel het veiligheidsluik van het 600 hectare grote overstromingsgebied afgewerkt. Sindsdien kan het gebied bij stormtij in werking treden. Het vangt dan extreem hoge waterpeilen van de Schelde op en houdt het water tijdelijk vast tot het rivierpeil opnieuw gezakt is. Midden januari gebeurde dat bijna, toen een stormtij het waterpeil in het Scheldebekken opstuwde.

Het tweede luik draait om natuur. De natuurinrichtingswerken gingen sinds 2015 onverminderd voort. Dit voorjaar zet waterwegbeheerder Waterwegen en Zeekanaal NV de eindsprint in. De timing hangt samen met het einde van de leidingwerken van Air Liquide. Het Franse gasbedrijf was sinds mei vorig jaar bezig met het verplaatsen van enkele pijpleidingen. Die operatie bracht het in februari tot een goed einde. Het geeft Waterwegen en Zeekanaal NV de ruimte om de laatste inrichtingswerken uit te voeren, zoals de ontpoldering van de Fasseitpolder en het uitgraven van de geul van de Barbierbeek. Een gracht die overtollig water uit het achterland afvoert, is intussen ook volledig afgewerkt.

Daarnaast worden de resterende werfwegen opgeruimd. De grond zal worden hergebruikt bij andere projecten van het Sigmaplan, dat heel Vlaanderen wil beschermen tegen overstromingen van de Schelde en haar zijrivieren. “Die fraaie natuur in onze achtertuin maakt van de Polders meer dan ooit een recreatieve trekpleister. Natuurfanaten zijn er niet meer weg te slaan en plaatselijke ondernemers weten dit op een ecologisch verantwoorde manier te verzilveren met bijvoorbeeld fietsenverhuur of de verkoop van eerlijke streekgerechten”, klinkt het tevreden bij de burgemeester van Kruibeke Jos Stassen.

Slikken en schorren

Nu de pijpleidingen verplaatst zijn, kan de ontwikkeling van meer dan 130 hectare bijkomende getijdennatuur volop starten. Die natuurpracht kun je straks bewonderen in het noorden van de Polders van Kruibeke, vlak bij de veerverbinding tussen Kruibeke en Hoboken. Daarvoor opent Waterwegen en Zeekanaal NV in de loop van april de deuren van een gespecialiseerde sluis. Stefaan Nollet, projectingenieur bij Waterwegen en Zeekanaal NV: “Die sluis zal twee keer per dag, bij vloed, een beperkte hoeveelheid water binnen laten stromen. Via een brede kreek zal het brakke water volgens het ritme van het getij tot diep in het gebied doordringen. Zo ontstaan ook daar, net als in het getijdengebied van Bazel, langzamerhand slikken en schorren, geulen en kreken.” Uiteindelijk zal de helft van de 600 hectare grote Polders van Kruibeke uit getijdengebied bestaan.

Meer in het zuiden van de Polders, ter hoogte van het veer van Kallebeek, komt al enkele jaren getijdennatuur tot stand via twee kleinere inwateringssluizen. Ook in de Kruibeekse Kreek zullen er slikken en schorren ontstaan. Dat komt omdat die kreek sinds kort een getijdenkreek is, die via de bestaande sluis bevloeid wordt door de Schelde. In het verleden stroomde de Barbierbeek door de Kruibeekse Kreek naar de Schelde. De Barbierbeek is op haar beurt verlegd naar het noorden.

Tijdcapsules

Om bezoekers te wijzen op het rijke verleden van het gebied, zorgen Waterwegen en Zeekanaal NV en het Agentschap voor Natuur en Bos de komende maanden voor extra onthaalinfrastructuur. Dat gebeurt onder meer via het Europese LIFE+-project Scalluvia. Zo komen er bijkomende ‘tijdcapsules’. Dat zijn bankjes of picknicktafels in combinatie met een infozuil of uitkijkpunt, waar bezoekers meer te weten komen over de Polders. Er staan er nu al her en der opgesteld in en om het gebied. De Belgische designer Stefan Schöning tekende voor het ontwerp.

De nieuwe tijdcapsules komen op een bijzondere locatie. Zo ondergaat het Coninckshofke momenteel een transformatie. Het voormalige vissershuisje, vlak bij de Rupelmondse Kreek, krijgt een opknapbeurt en er komen twee natuurkijkwanden. Het nabijgelegen Karperhuisje, ingericht als zomerverblijf voor vleermuizen, krijgt dit voorjaar een uitkijkheuvel.